Íslenska eða afbökuð íslenska

   Íslendingar hafa verið stoltir af máli sínu sem þeir segja að sé nærri því að vera óspjallað í þúsund ár. Það verður því að teljast afturför þegar slæmar ambögur birtast í rituðu máli og afbaka merkingu málsins. Farið er að fjalla um skyldur og gjörðir dauðra hluta eins og um skynsemisverur sé að ræða.  Eitt ritverk LEIÐARSTJÓRNUN SKIPA hefur séð dagsins ljós þar sem dauðir hlutir gera eitt og annað og dauðir hlutir eiga (er skylt samkvæmt texta) að framkvæma eitt og annað.

Nokkur dæmi skulu tekin með er sýna orðaval:

..... skip sem sigla án heimildar.......... 

þarna eiga öll skip að sigla með gætni...........

sem mælt er með að skip sigli...........

eru skip beðin um að gæta sérstaklega að því að sigla ekki á hvali...........

eru skip sérstaklega minnt á að fylgja ......

Skip sem taka lóðs eru minnt á að gera það með nægjanlegum fyrirvara.

Tilkynningar skipa sem skylt er að tilkynna um ferðir sínar.

Eins og ofanritaðar tilvitnanir bera með sér ásamt fleiri ambögum í ritverkinu bera þær vott um rýran málskilning.

Gera má ráð fyrir að lesendur hefðu ekki sætt sig við að í texta kæmi fram að:

strætisvagninn ók yfir gatnamótin og lenti í árekstri. --

eða

hesturinn reið yfir ána.

haglabyssan skaut manninn.

Hugsanlega er rithöfundurinn kominn nokkra áratugi á undan sinni samtíð þegar skipum verður siglt án þess að stjórnendur verði um borð heldur verði staðsettir á landi og stjórni með tölvubúnaði.

Má hugsa sér að um borð í skipinu verði komnir tölvustýrðir hálfhugsuðir og hinn aumi homo sapiens verði á atvinnuleysisbótum heima hjá sér.

Það sem vekur mesta undrun við lestur ritverksins er að það finnast ein og ein setning þar sem gefið er í skyn að skipstjórnarmenn séu einhversstaðar í felum.

Sem dæmi um þetta eru:

Mælt er með því að skipstjórnarmenn allra kaupskipa...

Skipatjórum er skylt að fylgja þeim reglum sem IMO hefur samþykkt.........  

Ekki verður komist hjá að benda á undarlega framsetningu máls. Eftirfarandi setning er ill eða óskiljanleg: "Skip sem taka lóðs eru minnt á að gera það með nægjanlegum fyrirvara". Spyrja má hvort meiningin sé með þessu orðalagi að taka eigi leiðsögumann um borð áður en hann kemur að skipshlið eða um borð. Í fyrsta lagi verður leiðsögumaður ekki tekinn um borð fyrr en hann kemur að skipi hvort sem það er með bát eða þyrlu. Því verður þessi framsetning óskiljanleg og lýsir ókunnugleika við þá athöfn sem á sér stað þegar leiðsögumaður kemur um borð.   Skipstjórnarmaður stjórnar því ekki hvenær leiðsögumaður kemur að skipi til að komast um borð heldur eru það þeir sem stjórna á landi og senda leiðsögumanninn út að skipi.

Rauður þráður í bókinni er að sett er samasem (=) á milli orðanna hraði og ferð. Þeir sem eitthvað hafa hugsað út í merkingu orðanna sjá að útilokað er að setja þessi orð að jöfnu.  Orðið  "ferð" táknar ekki hraða heldur óskilgreinda tilfærslu hvers sem er eins og fram kemur í orði  eins og  --- ferðahraði.  Er hægt að segja "ferðaferð"?   Í orðasambandinu "umferð skipa" er ekki hægt að umsnúa í "umhraði skipa". Orðið "umferðastraumur" getur illa orðið að "umhraðastraumur". Orðasambandið "ég er á ferðinni" verður all sérkennilegt sem "ég er á hraðinni". Hvernig hljómar orðasambandið "hann er á ferð" þegar því er snúið yfir í " hann er á hraða".

Eftirfarandi orð hafa mismunandi merkingar. Hættuhraði -- Hættuferð.     Orðið "ferð" merkir tilfærsla frá A til B eða hvers annars staðar en hefur ekkert að segja til um hraða.  

1.  Hvað orðasambandið "samsettur stórbaugur" merkir hefur ekki fengist skýrt.  Orðasambandið "samsettum stórbaugum" á bls. 92 er illskiljanlegt eins og það er framsett. Ef átt er við að tiltekin siglingaleið sé farin eftir tveimur stórbaugum þar sem fyrst er siglt frá punkti nr.  eitt til punkts nr. tvö og frá punkti nr. tvö í punkt nr. þrjú eftir nýjum stórbaug verður málið skiljanlegt. Þetta er gert þegar ekki er hægt vegna hindrana að fara stórbaug frá punkti  eitt í punkt nr. þrjú. Þetta verða alltaf tveir sjálfstæðir stórbaugar og erfitt að sjá að hægt sé að hafa stórbaug í mörgum pörtum eða sem samsettan stórbaug. All undarlegt myndi það sýnast ef baugar í hugsuðu bauganeti jarðarinnar yrðu settir saman úr mörgum baugum. 
2.  Ein illskiljanleg ambaga er: ( bls.  092) "Áður en tækið er gangsett er nákvæmni þess sannreynd".  Hvernig er hægt að sannreyna nákvæmni tækis áður en tækið er gangsett?   Þessi framsögn er illskiljanleg þar sem verið er að vitna í WGS 84 (World Geodetic System) sem samkvæmt umsögn fræðimanna er ekki um tæki að ræða sem þarf að gangsetja. Að auki er ógerningur að sannreyna nákvæmni tækis sem þarf að gangsetja fyrr en það er komið í gang. 
3. Hvað meint er með eftirfarandi er óljóst.  ( bls. 264) "Vægisarmur í þyngdarpunkti skips". Er erfitt að sjá hve virkur sá vægisarmur yrði. Ef vægisarmurinn væri frá umræddum punkti er kominn mælanlegur vægisarmur.   
4. Ein illskiljanleg framkvæmd. "Að taka staðarákvarðanir".  Staðarákvörðun er ekki tekin heldur er hún gerð. Hvar á siglingafræðingurinn að taka slíka ákvörðun. Ofan úr hillu eða úr vasa sínum. Staðarákvörðun er gerð samkvæmt athugunum og útreikningum. Hún er ekki til uppi í hillu.  Ef skoðuð er setningin:  Ég ákvarða staðsetningu skipsins á ??°??´N og ??°??´V samkvæmt athugunum. Ég tók ákvörðun um að gera staðarákvörðun á sólarhádegi. Ég get ekki tekið hana (staðarákvörðunina) af neinum eða frá neinum og síst af öllu úr skúffu eða úr hillu. 
5. Nýyrði höfundar á einum þörfum hlut um borð í sumum skipum er "þilfarstrappa" og "borðstokkstrappa". Þessi nýyrði eru greinilegt merki um að höfundur hefur aldrei umgengist þann hlut sem sennilega er átt við. Er sennilegt að höfundur meini það sem í meira en hundrað ár hefur verið kallað lunningstrappa. Er það færanlegur stigi eða trappa frá þilfari og upp á lunningu (hástokk) þar sem ekki er um opnanlegt hlið (port) í lunningunni að ræða. Er þessi trappa notuð til að komast í og úr landgang sem hafður er frá lunningunni og  í land svo og ef komast þarf í eða úr kaðalstiga (lóðsstiga) sem er á síðu skipsins. Væri æskileg að hann skýrði merkingu nýju orðanna. Er þetta eitt af mislukkuðum nýyrðasmíðum er fram koma í bókinni.  (bls. 196 og 234) Verður það að teljast all bagalegt þegar fræðimenn reyna að skrifa kennslubækur fyrir sjómenn en hafa takmarkaða þekkingu á greininni og gera tilraunir með nýyrðasmíði sem enda með slíkum ósköpum eins og fram kemur í umræddri bók. 
6. Misskilningur á starfi leiðsögumanns /hafnsögumanns. Eftirfarandi er tekið úr bókinni: "... tekur til við störf sín og leiðsögn". bls 196.  Störf leiðsögu- /hafnsögumanns um borð í skipi felast aðeins í að annast leiðsögn. Önnur störf eru ekki unnin af leiðsögumanni /hafnsögumanni. 
7. Er til skýring á þessari framsetningu?   "Þvermál gagnstæðrar stefnu". Þetta er eitt af nýjum hugtökum sem fram koma í bókinni. Hvergi er hægt að finna þvermál stefnu og því síður gagnstæðrar stefnu. 
8. Á blaðsíðu 201 er sett fram nýstárleg kenning. Orðrétt er hún á þessa leið  "Skipstjóri látinn vita hvenær líklegt sé að akkeri verði látið falla".  Orðalag þetta bendir til þess að skipstjórinn hafi verið sviptur völdum. Uppreisn um borð. Í gegnum aldir hefur það verið skipstjórinn sem ákveður hvar og hvenær akkeri er látið falla en hann taki ekki við fyrirmælum einhvers annars skipverja. 
9. Önnur sérkennileg orðsending er á sömu blaðsíðu en hún er eftirfarandi. "Akkeri slakað í akkeriskluss". Þrátt fyrir fyrirspurnir meðal skipstjórnarmanna hvaða merkingu eigi að leggja í þetta hefur ekki tekist að finna skýringu. Því verður þetta að teljast nýjung í framkvæmdum um borð í skipi. 
10.  Undarleg framsetning er á bls. 286. Þar stendur:  ... "og hætt sé við að skipinu getið snúið".  Allt bendir til að þarna hafi verið fljótaskrift á framsetningu máls.  
11. Eitt atriði í bókinni vekur athygli. Er þar um að ræða Stórabeltisbrúna á bls. 144-147. Myndirnar á bls 144 eru sagðar af Austurbrú og Vesturbrú  en eru í raun sama brúin og sama myndin að mestu leyti. Hvar brúarstólparnir eru sem getið er um á bls. 147 er erfitt að átta sig á.  
12. Orðið "lokahöfn" á bls. 115 er erfitt að skilja.  Allar hafnir fyrir skip í fullum rekstri eru viðkomuhafnir. Lokahöfn er höfn sem skipi er siglt til ef það er lagt upp í lengri tíma eða það selt til niðurrifs.  
13. Neðst á bls. 217 er meinleg villa í texta og erfitt er að ráða í gátuna sem opnast. 
14. Á bls. 225 er málsgrein sem er erfitt að skilja. Hefst á: Kröfur til bjarghringja........ 
15. Neðst á bls. 255 og efst á 256 er slæmur feill í framsetningu og gerir textann óskiljanlegan.
16. Efst á bls. 355 er texti sem ekki hefur tekist að fá lausn á hvað merki eða hann standi fyrir. 
17. Leiðinlegur fingurbrjótur er á blaðsíðu 224. Þar stendur.   „Til vinstri er bjarghringur með sjálflýsandi ljósi...".  Hvað höfundur á við með þessu er ekki ljóst en útlit fyrir meinlegan fingurbrjót. 
18. Liður 6 á bls. 237 verður að teljast einstakur. Þar stendur: „Í brúnni sé hafnsögumanni ætlaður staður þar sem hann telur ákjósanlegt að vera við leiðsögn sína og hafnsögu". Framsetning þessi er óbein yfirlýsing um að viðkomandi hafi aldrei stjórnað skipi eða notið leiðsagnar hafnsögu- eða leiðsögumanns. Hafnsögu- eða leiðsögumaður er ekki staðbundinn á ákveðnum stað á stjórnpalli skips. Sá sem annast leiðsögn skips þarf allan stjórnpallinn og óhindraða tilfærslu sína borðstokka í milli ef þörf er á. Því er þessi grein markleysa. 
19. Liður 9 á bls. 238 lýsir sambærilegri vanþekkingu og liður 19 hér á undan. Framsetning þessi er yfirlýsing um að stilling ratsjár hjá skipstjórnarmönnum við siglingu skipsins sé ekki rétt. Er þarna önnur vísbending um að viðkomandi hafi aldrei stjórnað skipi og notið leiðsagnar. Stillingu ratsjár er breytt eftir hver þörf er fyrir notkun hennar á hverjum tíma og er breytileg sú þörf eftir því hvaða hafsvæði er um að ræða. Skali ratsjármyndar er hafður eftir þörfum á hverjum tíma og er stilltur á augnabliki. Notkun leiðsögumanna á ratsjá er lítil sem engin á meðan skyggni er fullnægjandi. Sé skyggni slæmt og leiðsögumaður notar ratsjá, hafa þeir flestir fulla þekkingu á að stilla tækið eftir eigin þörfum og ósk. Sé þörf á upplýsingum fyrir leiðsögumann um stillingu tækisins sem hann ekki þekkir stendur ekki á slíkum upplýsingum. Stilling ratsjár fyrir leiðsögumann áður en hann kemur um borð er vandséð og óframkvæmanleg. Ratsjá þarf að vera í gangi og í lagi. 
20. Ekki er samræmi í orðavali eða heiti á sama hluta skips eftir því hvar í bókin er. Er getið um bógskrúfu, bógskrúfu að framan og aftan, skutskrúfu, þverskrúfu, hliðarskrúfu og stjórnborðsbógskrúfu. Þessi framsetning er svo ruglingsleg að með ólíkindum er og er ljóður á bókinni. 
21. Orðasamandið "8 kompásstrika akkeriskerfi" vekur undrun margra. Hefur verið leitað eftir skýringu á hvað þetta merkir en án árangurs og m.a. hjá Landhelgisgæslunni. Væri æskilegt að höfundur gerði grein fyrir merkingu þessa orðasambands. 
22. Leiðinleg hugsunarvilla er á bls. 163. Stendur "skipið sem átti að víkja gerir það ekki". Þarna er leiðinleg villa í beygingu sagnar. Á að vera --   á að víkja gerir ekki viðeigandi ráðstafanir.  Það er of seint að tala um aðgerð sem átti að framkvæma við stjórntök eftir áreksturinn.  
23. Vond meinloka birtist á bls.180 en þar stendur--- "Í sviga fyrir neðan stendur tala sem sýnir í hvaða hæð yfir sjávarbotni borholan er".  Væri fróðlegt að fá vitneskju um það hvernig borhola getur verið í einhverri hæð yfir sjávarbotni.
24. Bls. 358. stendur "ákveða strax miðun". Er þetta orðalag all sérstakt. Miðun er aldrei ákvörðuð eða ákveðin. Hvort sem um endurvarp á ratsjá eða bein sjónlína til hlutar er hluturinn eða endurvarpið miðað hver stefnan er til hlutarins samkvæmt áttavita eða hvert hornið er til hlutarinns miðað við langskurðarflöt skipsins. Ekki er um neina ákvörðun nema að framkvæma það sem gera þarf. Það getur enginn ákveðið hver verður miðun til hlutar það ræðst af einfaldri aðgerð kölluð miðun.   
25. Athyglisvert er kaflinn um leiðsögumenn. Þar er getið um að tilkynna þurfi til stjórnstöðvar með ákveðnum fyrirvara sem eru nokkrar klukkustundir. Síðan er getið um það, að sé ekki tilkynnt með notkun fjarskiptatækis um þörf á leiðsögumanni, er þess getið að þá megi heisa að húni flaggið G. Ekki er getið um það að sé ekki tilkynnt með fjarskiptatæki, og það tímanlega, þá geti orðið töf á því að leiðsögumaður komi um borð. Flaggið G sést ef til vill í 1000 metra fjarlægð en farið fram á að tilkynnt sé um komu þegar skip getur verið í 120 sjómílna fjarlægð eða 6-8 klukkustundum fyrir áætlaðan komutíma. 
26. Á bls. 236 stendur. Ef siglt er með hafnsögumann um borð er það venja að hafnsögumaður sigli skipinu.   Þetta er rangt. Hafnsögumaður eða leiðsögumaður er ábyrgðalaus gagnvart öllu nema að leiðbeiningar hans séu réttar. Það er skipstjóri og skipverjar hans sem sigla skipinu eftir leiðbeiningum leiðsögumanns. Við minnsta óeðlilegt frávik í leiðsögn ber skipstjórnarmanni að framkvæma það sem hann telur réttara. 
27. Á bls.237 eru liðir 2 og 7 um sama málefni. Góð vísa aldrei of oft kveðin. 
28.  Á bls. 237 stendur  "grípa inn í til að forða slysi".  Á að setja slysið í geymslu svo að það meiði sig ekki? Við reynum aldrei að forða slysi til að setja það inn í skáp en við forðumst slys eftir bestu getu. Við forðumst að lenda í þeirri aðstöðu að hætta geti steðjað að. 
29. Á bls. 237 er liður nr. 1 all broslegur. Þar er skipstjóra gert að sannreyna að mörg tæki sem hann hefur notað við siglinguna til stöðvar leiðsögumanns séu í lagi. Samkvæmt boðorðinu á skipstjóri að stöðva siglingu skipsins og gera prófun á tækjum og þar á meðal að sannreyna að landfestar séu enn um borð og hafi ekki verið fleygt í hafið á siglingunni svo og að huga að því að akkeri skipsins séu enn á bógnum og keðjurnar hafi ekki verið seldar á leiðinni yfir hafið. 
30. Hinir ágætu fræðimenn sem hafa soðið saman erlendis eitthvað af texta bókarinnar sem síðan hefur verið þýddur yfir á íslenska tungu með nöturlegum árangri hafa ekki haft fyrir því að benda á eitt af raunverulegum vandamálum við siglingu skips undir leiðsögn útlendinga en það er vankunnátta skipverja í að stýra skipi með handstýri. Fyrir tuttugu árum var það vandamál að hásetar kunnu ekki að stýra. Hefur það ástand ekkert batnað. Með fækkun í áhöfn eru það skipstjórnarmennirnir sem í flestum tilvikum kunna að stýra skipi og  aðrir ekki. 
31. Á bls. 220 er all undarleg grein.  "Leiðsaga skipa á útleið í slæmu veðri. Í slæmu veðri, þegar hafnsöguskip hafa leitað vars upp eftir fljótunum er eftirtöldum skipum á útleið skylt að taka lóðs frá þeim stað sem hafnsöguskip liggur í vari og að þeim stað þar sem hafnsöguskipin eru vön að liggja".   Það er skylda að taka leiðsögumann frá þeim stað sem skip leiðsögumanna liggur inni á fljóti í vari og út þangað sem ekkert skip er og því ekki hægt að taka á móti leiðsögumanni vegna veðurs. Það kemur ekki fram að skylda hafi verið að taka leiðsögumann frá höfninni t.d. frá Hamborg til Cuxhaven þar sem skip leiðsögumanna liggur í vari. Það er heldur ekki minnst á það hvernig leiðsögumaður á að komast frá borði eða hvort hann eigi að sigla með skipinu til áætlunarhafnar þess t.d. San Nicolas /Aruba í Karabískahafinu. 
32. Getið er um eyjuna Aruba og höfnina San Nicolas bls.314 og sagt að hún sé í Indónesíu. Hefur verið leitað að þessari eyju í Kyrrahafi og eyjaklösum Indonesíu án árangurs.Til er eyja með þessu nafni og borgarnafni en hún er í sunnanverðu Karabíska-hafinu skammt fyrir norðan Suður Ameríku. 
33. Á bls 314 er getið um að "Lárétt sog (suction) er mjög gagnlegt hjálpartæki til þess að stýra skipi.......". Því er spurt hvernig er hægt að tala um hjálpartæki varðandi fyrirbæri sem maðurinn hefur enga stjórn á? Sjávarstraumur sem setur í eina átt núna en aðra átt seinna. Er þetta brosleg framsetning og óskiljanleg. Hægt er að notfæra sér sjávarstraum ef stefna hans er þekkt á því augnabliki sem hann kæmi að gagni en tæki eða hjálpartæki getur hann aldrei orðið.    Í ljósi fullyrðingar höfundar um hjálpartæki sem hann kallar lárétt sog er setning á bls. 315 sem er kafsigling á fullyrðingunni. Þar stendur "Lárétt sog er sterkt afl og getur byrjað að virka mjög hratt til stefnubreytingar á skipið". M.ö.o. stjórnandi skipsins hefur ekkert um það að segja hvenær sogið virkar og því vandséð hvernig það nýtist sem hjálpartæki. 
34. Á bls. 191 liður d.  "Farþegaskip sem notuð eru í atvinnuskyni skulu tilkynna sig á fimmtán mínútna fresti".   Eru til farþegaskip sem ekki eru rekin í atvinnuskyni?   Hvenær var farið að kalla skip farþegaskip sem ekki hafa fengið viðurkenningu sem slík af stofnun eins og Siglingastofnun? Samkvæmt lögum eru farþegaskip skip sem hægt er að nota til flutninga á farþegum og hafa rými fyrir 12 farþega eða fleiri og hafa hlotið viðurkenningu Siglingastofnunar sem slík og rekstraraðili þarf að sýna fram á að búnaður skips uppfylli þau atriði sem krafist er. 
35. Orðið "útvörður" sem fram kemur á nokkrum stöðum í bókinni er eitt af nýsmíðuðum orðum höfundarinns. Ekki hefur tekist að fá skýringu á fyrir hvað orðið stendur eða hvort um sé að ræða nýtt starf um borð í skipi. Orðið má skilja sem svo að um óskilgreinda varðstöðu sé að ræða.  
36. Á bls. 142 liður C er fjallað um "landfræðileg hnit" en á bls. 137 er getið um "baugahnit" staðarins í breidd og lengd.   Því er spurt er til eitthvað sem kallast sjófræðileg hnit?    Hefði ekki verið skilmerkilegra að geta þess að stað skips eigi að gefa upp samkvæmt hugsuðu  bauganeti jarðar í lengd og breidd. 
37. Orðasambandið "samsett eining" bls. 127 hefur ekki verið skilgreint. Hvað það stendur fyrir er ekki ljóst. 
38. Bls. 103 er málsgrein sem er illskiljanleg. Þar stendur "Landhelgi, efnahagslögsaga og landgrunn Íslands eru skilgreind og afmörkuð 12 sjómílur frá samskonar grunnlínu sem er dregin á milli 38 grunnlínustaða allt umhverfis landið".     Efni þessarar málsgreinar er óskiljanlegt. Ekki hefur fengist staðfest hjá opinberum aðilum að efnahagslögsaga og landgrunnið takmarkist við 12 sjómílur frá grunnlínum.   Höfundur getur ef til vill teygt á tólf mílunum og náð hinni raunverulegu efnahagslögsögu.  
39. Höfundur bókarinnar hefur gaman að nýyrðasmíðum og virðir ekki neitt sem er gamalt og gott. Eftirtalin orð hafi litið dagsins ljós með nýjum merkingum bls. 292, 302 og 334. legubakki ------  legubás ------ legukantur.     Hvað þessi orð merkja verður höfundur að skýra. Til er legubakki er tengist hvíluflöt öxuls. Legukantur merkir kantur hvíluflatar fyrir öxul. Orðið legubás getur vel átt við bás í fjósi fyrir kú að leggjast í á meðan hún jórtrar.    Orðið "legubakki" er nýyrði hjá höfundi. Er þetta orð afleitt nýyrði í ljósi þess að legubakki er heiti á hlut í öxullegu og því óþarfi að klæmast á hlutunum. 
40. Á bls. 242 er orðið "óskgildi".  Hvers konar ósk eða gildi er þarna  um að ræða er ekki ljóst. Á sömu blaðsíðu er annað nýyrði höfundar "stjórnásinn". Er undarlegt hve rík ástríða hefur verið hjá höfundi að skýra hlutina að nýju því hann gefur innan sviga (kambásinn). Virðist höfundur ósáttur við orðið kambás og ákveðið að gefa þessum hlut vélarinnar nýtt nafn. 
41. Eitt nýyrðanna í bókinni á bls. 243 er orðið  "boðtilkynning".  Ekki er ljóst hvort þetta sé eitthvað nýtt hugtak þar sem skeytt eða steypt er saman boðum og tilkynningum. Hvers konar upplýsingar það eru er ekki ljóst. 
42. Á bls. 355 efst er óskiljanleg málsgrein. Væri æskilegt að höfundur gerði grein fyrir því hvert hann er að fara með þessari framsetningu. 
43. Sérstök framsetning er á bls.376 neðsta málsgreinin.    AARPA- tækið fær upplýsingar um endurvörp frá: ratsjá, gýróáttavita (GPS-áttavita) og vegmæli (loggi).  Leitað hefur verið eftir upplýsingum um það hvernig ARPA-tæki fær upplýsingar um endurvarp frá vegmæli og gýróáttavita (GPS-áttavita) en án árangurs. Allar líkur benda til þess að þarna  hafi verið blandað saman þáttum á miður góðan hátt. Líkur benda til að þarna eigi að standa að ARPA-tækið fái upplýsingar frá ratsjá um endurvarp auk upplýsinga um stefnu skips og siglda vegalengd. Út frá þessum upplýsingum getur tækið reiknað út ýmsa þætti sem stjórnandi þess ákveður. Hvað meiningin er  með að blanda saman gýróáttavita og það sem kallast GPS-áttaviti (tæki sem ekki er beint áttaviti en tækið vinnur á hugsuðu bauganeti jarðar (Global Position)) hefur ekki fengist skýring á. 
44.  Skýringar á bls 265 um stýri eru all sérkennilegar og ekki alveg í takt við raunveruleikann. Svo virðist sem höfundur hafi ekki gert sér grein fyrir hvað sé hæll á skipi. Það var kallað hæll fyrr á árum þegar biti í framhaldi af kjöl skipsins náði aftur undir stýrisblaðið og þar var gróp sem tappi neðst á stýrisblaðinu sat í. Stýrið hvíldi að hluta til eða að öllu leyti á hælnum. Lama-festingin á stýrisblaði sem sýnd er á mynd  er frágangur sem þekktist fram að seinni heimsstyrjöldinni. Eitt og eitt skip sjást enn með slíkan búnað s.s. rússneska skólaskipið SEDOV sem smíðað var 1921.   
45. Leiðinleg ritvilla er í annarri málsgrein á bls . 381. Er málsgrein þessi óskiljanleg. 
46. Bls. 358 fer ekki varhluta af nýyrðasmíði höfundar. Þar birtist orðið "sjónskífa" í allri sinni eymd og orðið ratsjá tengt við það. Þarna á höfundur við myndlampa ratsjár. Frá því ratsjá kom fyrir augu almennra skipstjórnarmanna (var áður hernaðartæki) hefur verið talað um myndlampa rátsjár eða um ratsjármynd þegar tækið er í gangi og eitthvað sést á lampanum. Í þessari málsgrein er all sérstakt orðalag þegar fram kemur "að ákveða strax miðun". Miðun er aldrei ákveðin heldur er miðun framkvæmd. Hluturinn sem sést eða depill sem fram kemur á ratsjármynd er miðaður og þarf enga ákvörðun aðra en til að framkvæma það sem gera þarf. Miðun má ekki vera nein ágiskun eða óskhyggja eins og það að ákveða eitthvað nema að framkvæma það sem þarf að gera. 
47. All sérkennileg framsetning er á bls. 254 en þar stendur: "þar sem heildarmótstaða skips (bylgjumótstaðan) er í beinu hlutfalli við kvaðrat hraðans  ............". Þarna getur ekki verið átt við mótstöðu skipsins þar sem mótstaðan er í sjónum vegna framskriðs skipsins. Skipinu er siglt. Mótstaðan hlýtur að beinast að skipinu en ekki að skipið sé mótstaðan. Hvar þessi bylgja er sem átt er við og hvernig bylgjumótstaða verður til væri æskilegt að gefin yrði skýring á. Sum skip (sára fá) hlaða upp sjó fyrir framan sig við framdrátt en erfitt að kalla það bylgju. Hin svokallaða bógalda er sjór sem skipið ryður frá sér til hliðar við skipið við framdráttinn.  Þarna er eitt nýyrðið enn í ritverkinu og er miður að þörf sé á nýjum orðum fyrir hugtak sem er hugarfóstur. Mótstaða sjávar við framskrið skipsins er það sem veldur minnkun hraða þegar vélarafl er minnkað eða stöðvað og ekki um neina bylgjuhreyfingu að ræða.  
48. Ein nýyrðasmíði höfundar er orðið "frumhöfn". Samkvæmt meðfylgjandi texta í bókinni er þar um að ræða það sem kallað hefur verið á íslensku í um 100 ár,  eða "aðalhöfn". Er þar átt við valdar hafnir til viðmiðunar á flóðtíma annarra hafna sem ekki eru aðalhafnir. Á Íslandi hafa löngum  verið 4 aðalhafnir sem flóðmælingar hafa verið miðaðar við og hefur nafngiftin aðalhöfn gefist vel. Þar af leiðandi verður að telja nýyrðasmíði höfundar sem ástríðu nema um vanþekkingu sé að ræða eða mislukkaða þýðingu úr erlendu tungumáli. 
49. Á bls. 274 er getið um að "eftir því sem aftar dregur eru þrýstilínur lóðréttari á skipshliðina". Er þarna um að ræða mjög slæma meinloku á málfræðiskilningi. Þarna hefði átt að standa að þrýstilínur nálguðust að vera þvert á síðu skipsins eftir því sem aftar dregur. Þarna getur aldrei verið neitt lóðréttara nema maður haldi bókinni nálægt lóðréttu. 
50. Verður öðrum falið að fyrirgefa höfundi slæma orðasmíði og mislukkaðar skýringar þegar sérfræðingar stjórnvalda hafa ekki meiri þekkingu á því sem þeir taka að sér að vinna en fram kemur í reglum nr. 524/2008. Reglur þessar eru birtar í bókinni. Þar stendur:  "Flutningur í búlka er flutningur á efni í lausu formi í farmgeymum skipa".
    
51. Er það ömurlegt þegar sérfræðingar taka að sér verkefni sem þeir hafa ekki þekkingu til.   Orðið farmgeymir stendur fyrir rými um borð í skipi sem eingöngu er ætlað til flutnings á fljótandi farmi. Eru gerðar sérstakar kröfur af hendi flokkunarfélaga varðandi farmgeyma.
    Rými í öðrum skipum sem ætluð eru til flutnings á þurrefni og vörum í neysluvöruumbúðum hefur í hundruð ára verið kallað farmrúm, farmrými eða lest.
52. Gerður er skarpur greinarmunur á farmgeymi og farmrúmi/lest.
    Fyrir þá sem ekki vita það þá eru til  í skipum rými sem kallast : farmgeymir /farmtankur /farmrými fyrir fljótandi farm (farm í vökvaformi).
    farmrými eða farmrúm öðru nafni lest fyrir allan annan varning en fljótandi farm.
    Farmrúm fyrir heilu farmana af sama efni oft kallað bulk eða varningur sem er pakkaður í smáar einingar kallað á ensku general cargo.
    Orðið farmrými hefur verið notað yfir allt rými fyrir vöruflutninga án skilgreininga á hvort um væri að ræða rými í farmgeymi, farmrúmi/lest eða á þilfari.
    Farmgeymir hefur aldrei verið talinn lest í skipi.           Farrými eða farþegarými sem er rými fyrir farþega í skipum sem uppfylla skilyrði til farþegaflutninga hvað varðar smíði og búnað.
    Samkvæmt lögum eru skip kölluð farþegaskip ef rými er fyrir tólf farþega eða fleiri og kröfur opinberra aðila séu uppfylltar.
    Hvort kalla eigi rými ofar veðurþilfari, þar sem oft er fluttur varningur sem kallaður er þilfarsfarmur (deck cargo), rými í skipi eða rými á skipi hafa menn frjálst val.
    Eru þetta einu rýmin í skipi sem notuð eru til flutninga gegn gjaldi.
53. Annað bull orð nýyrðasmiða ráðuneytisins er orðið "skipaafdrep".    Í árhundruð hefur orðið  -  var - verið notað með góðum árangri og orðasambandið "að leita vars" hefur gengið skaðlaust. Nú skal samkvæmt reglugerð settri af stjórnvöldum slík aðgerð "að leita vars" kallast "skipaafdrep". Smíði þessa orðs lýsir mikilli vanþekkingu orðasmiðanna.  Því miður eru ofanskráðir agnúar slíkur ljóður á bókinni að undrun sætir og hér ekki tæmandi upptalning á ambögum.
54. Á bls 264 stendur  “með stýrisvæginu er átt við vægi þeirra krafta sem virka á stýrið með vægisarmi í þyngdarpunkti skipsins G.” Þessi framsetning virkar undarlega þegar talinn snúnings ás við stefnubreytingu skips er sagður ver u.þ.b. 1/3 af lengd skipsins fyrir aftan lóðrétta stefnislínu. Er snúningspunkturinn algjörlega óháður þyngdarpunkti skipsins. Samkvæmt því sem fram kemur er stýrisvægið (eða vægisarmur stýrisins), skert um hátt í 20%. 
55. Á bls. 314 og 356 er eitt af nýyrðum höfundar sem hann kallar “skuthallt”, skuthallt bakborða og skuthallt stjórnborða. Hefur verið leitað eftir skýringum hjá all mörgum skipstjórnarmönnum um merkingu þessara framsetninga. Enginn hefur kannast við þetta orðalag. Verður þetta því að falla undir nýyrðasmíði höfundar.  
56. Blaðsíða 378 fer ekki varhluta af nýrri framsetningu atriða er varða siglingafræði en þar stendur  “Stafnlínan beint upp”. Það hefur ekki enn þá verið talað um að siglingu skips sé beint upp á við eins og geimskoti. Hvort það sé framtíðar siglingamáti að fara beint upp er ekki hægt að segja til um á þessari stundu.Á þessari síðu er einnig fjallað um “Norður upp” og “Stefnan upp” svo að engu líkara er en höfundur sé á leið til himna. Höfundur er svo fastur í slæmri þýðingu því endurtekningar á himnaförinni heldur áfram á bls. 379. Þar er hvert atriðið á leið til himna þótt við gömlu sjómennirnir höldum okkur við að fara að mestu leyti hina láréttu leið hafsins.

Má bæta því við þessa grein að reglugerð nr. 524/2008, sem er birt í bókinni og sett af þar til bæru stjórnvaldi, Samgönguráðuneytinu, er með slæma fingurbrjóta í orðavali. 

Kristján Guðmundsson fv. skipstjóri      

Vatnsþéttileiki skipa

Í DESEMBER 2006 kom út á vegum Siglingastofnunar Íslands merkilegt rit er varðar öryggismál íslenskra skipa.

Rit þetta heitir "Vatnsþéttleiki skipa" og er eftir skipaverkfræðingana Agnar Erlingsson og Jón Bernódusson.

Höfundum þessa rits var falið að gera úttekt á ákveðnum þáttum er varða öryggi íslenskra skipa. Er um að ræða atriði er talin eru hafa valdið því að fjöldi íslenskra skipa hefur sokkið á síðustu 40 árum og sennilega um lengri tíma.

Þær upplýsingar sem fram koma í umræddu riti sýna að ekki hefur verið hugað að öryggi skipverja þrátt fyrir ábendingar þar um, því ekki hefur verið vilji til að bæta úr eða sjálfstæði landsins er ekki meira en svo að Íslendingar þurfa að hlíta ákvörðunum herraþjóðanna í Vestur-Evrópu eins og fram kemur í skýrslu verkfræðinganna.

Það verður að teljast allharkalega að farið af hálfu opinberra aðila, er tekið hafa sér það vald að setja reglur um öryggisbúnað skipa, að hafa hunsað ábendingar um það sem betur mátti fara. Væri það verðugt rannsóknarverkefni að taka saman hve margir íslenskir sjómenn hafa farist á umliðnum áratugum vegna sinnuleysis ráðamanna þjóðarinnar í málefnum er varða öryggi á sjó.

Í skýrslunni kemur fram að svokölluð vatnsþétt skilrúm hafi ekki verið vatnsþétt í skipum vegna þess að því var ekki fylgt eftir af eftirlitsaðilum. Af því að skilrúm voru ekki þétt megi álykta að það hafi ráðið úrslitum um að skip hélst ekki á floti eftir áfall.

Fram kemur í skýrslunni að umtalsverður munur sé á reglum sem farið er eftir hjá hinum ýmsu flokkunarfélögum og snýr að smíðum og eftirliti með skipum. Er þar komið fram það sem mikið hefur verið rætt til margra ára um, hvernig eftirlit flokkunarfélaga hefur verið og að útgerðir hafi hótað fulltrúum flokkunarfélöga að flytja skráningu skipsins til annars flokkunarfélags ef kröfur um lagfæringar voru íþyngjandi fyrir útgerðina.

Eitt af því sem er athyglisvert við skýrslu verkfræðinganna er nafngift á hinum ýmsu skipshlutum. Er þar mest áberandi að heiti þilfara virðist vefjast fyrir þeim mönnum sem koma að hönnun skipa og samningu á lögum og reglum er varða útgerð skipa. Hefur orðið slíkur nafnaruglingur á heitum hluta á síðustu áratugum sem rekja má til hina fjölmörgu menntuðu manna sem koma með erlend heiti á skipshlutum og reyna að þýða þau en hafa ekki fyrir því að kynna sér hvað hlutirnir heita hjá þeim sem þurfa að nota nöfnin.

Ef vitnað er í skýrsluna kemur fram að heiti þilfara um borð í flutningaskipum sé í föstum skorðum en þegar kemur að fiskiskipum sé nafngiftin slíkur frumskógur að menn vita stundum ekki hvað er verið að fjalla um. Þessi nafnaruglingur er tilkominn frá hinum menntuðu fræðimönnum en ekki sjómönnum. Það var gerður skýr greinarmunur við kennslu í stýrimannaskólanum í Reykjavík, hvað væri aðalþilfar, milliþilfar og efri þilför. Nú með tilkomu þýðingartilrauna fræðimanna er þetta orðið hreinasta bull eins og kemur fram í skýrslunni.

Það sem vekur furðu undirritaðs er það að í skýrslunni er strax eftir formálann kafli á ensku sem er samantekt í stuttu máli á niðurstöðum rannsókna verkfræðinganna á verkefninu. Sambærilega samantekt er ekki að finna á íslensku í ritverkinu og verður að teljast allundarlegt nema þetta sé liður í því að leggja Íslensku niður og taka upp erlent tungumál á landinu.

Skýrslan í heild sinni er staðfesting á því sem haldið hefur verið fram í áratugi og varðar öryggi sjófarenda en ekkert hefur verið aðhafst af hálfu stjórnvalda. Vonandi verður þessi skýrsla sem kemur frá mjög færum fagmönnum til þess að vekja upp nátttröll löggjafans til að gera lagfæringar á ófullnægjandi reglum er varða öryggi sæfarenda og þau hafi manndóm í sér til að hunsa regluveldið Evrópu sem talið er hafa verið dragbítur í sumum tilvikum á úrbótum í öryggismálum sjómanna

Í skýrslunni eru mörg atriði sem ástæða væri til að gera að umræðuefni í blaðagrein en látum þetta vera nóg að sinni.

Agnar Erlingsson og Jón Bernódusson eiga þakkir skilið fyrir greinargóða skýrslu.

Höfundur er fv. skipstjóri.

Hagstjórnarmistök

Á LANDSFUNDI Sjálfstæðisflokksins í apríl 2007 var eitt af aðaláhyggjumálum formanns flokksins gagnrýni frá pólitískum andstæðingum. Í ræðu formannsins eyddi hann drjúgum tíma í að telja upp það sem talið er hafa farið vel í stjórnaraðgerðum síðustu ára og ekki væri hægt að útleggja sem hagstjórnarmistök.

Hafði formaðurinn mörg orð um kaupmáttaraukningu og bætta skuldastöðu ríkissjóðs o.fl. Háttvirtur formaður minntist einnig á að stefnt væri að því að ellilífeyrisþegar mættu vinna sér inn aukaskilding án skerðingar á greiðslum frá Tryggingastofnuninni.

Í ræðu formannsins var ekki minnst á að stjórn hans og fyrri stjórnir Sjálfstæðisflokks og Framsóknar hafa blóðmjólkað stóran hluta af eldra fólki á síðustu 15 árum. Á þessu tímabili hefur með margs konar skerðingarákvæðum, sem falin eru í lögum um almannatryggingar, verið þrengt að eldra fólki með skerðingum á lífeyri. Auk þess hafa þessir flokkar, Sjálfstæðisflokkur og Framsókn, brotið stjórnarskrána með þjóðnýtingu á fyrsta lífeyrissjóði allra landsmanna sem stofnaður var árið 1946. Þjóðnýting er óheimil samkvæmt stjórnarskrá nema fullar bætur komi fyrir.

Svo snyrtileg var þessi þjóðnýting að hún kemur aðeins til með að nýtast valdamönnum þjóðfélagsins, þ.e. ráðherrum, þingmönnum og æðstu embættismönnum þjóðarinnar.

Þessir hópar þjóðfélagsþegna (æðstu embættismenn) hafa tryggt sér ofurlaun og ofureftirlaun og þurfa því ekki að leita sér að aukatekjum til að eiga fyrir eðlilegri framfærslu í nútímaþjóðfélagi. Þessir menn tryggðu með ákvæði í lögum nr. 117/1993 að greiðslur úr lífeyrissjóðum skerða ekki greiðslur á grunnlífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins, Ölmusustofnuninni. Flestir landsmenn fá mjög litlar greiðslur frá lífeyrissjóðum.

Allar tekjur aðrar en greiðslur frá lífeyrissjóðum koma til skerðingar á grunnlífeyrisgreiðslum og öðrum greiðslum frá ölmusustofnuninni. Þessir menn (æðstu embættismenn) með eftirlaun frá 700.000 kr. til u.þ.b. 2.000.000 kr. á mánuði fá greiddan grunnlífeyri umyrðalaust frá TR.

Á þessum tíma sem þeir hafa setið að völdum hafa þeir skattlagt þjóðina árlega um framlag í framkvæmdasjóð aldraðra. Þetta fé hafa stjórnmálamenn notað í annað en skattlagningin gerði ráð fyrir. Þar hefur verið á ferðinni sóun fjármagns til þess að kaupa sér vinsældir og atkvæði í framtíðinni. Lýsir þetta framferði stjórnmálamanna og hversu rotin starfsemi fer fram í Þjóðarleikhúsinu við Austurvöll.

Varla hefur það farið fram hjá þegnum þessa þjóðfélags hvernig pólitíkusar misnota aðstöðu sína sjálfum sér til framdráttar.

Undanfarin ár hefur orðið mikil breyting á útsendingum ljósvakafjölmiðla. Er þetta komið í svipað horf og gerist í Ameríku þar sem dagskrárþættir eru rofnir í tíma og ótíma til að koma að auglýsingum flestum landsmönnum til mikils ama.

Þessi breyting náði fram að ganga í gegnum Alþingi með lagasetningu án þess að getið væri um þetta í fjölmiðlum. Ástæða þessara breytinga var lagasetningin sem mútugreiðslur til fjölmiðlanna gegn því að þingmenn fengju meiri og betri umfjöllun á öldum ljósvakans.

Ekki hefur verið amast við auglýsingum í sjónvarpi frá stofnun þess á meðan auglýsingar voru á milli atriða eða þátta en sú ósvífni að rjúfa fréttatíma og aðra dagskrárliði til að þjóna auðvaldinu er yfirlýsing stjórnmálamanna um að þeir eru falir fyrir peninga.

Í framhaldi af mútugreiðslum þingmanna til fjölmiðla með rýmkun á auglýsingaflæðinu yfir landsmenn samþykktu þeir að múta sjálfum sér með greiðslu úr ríkissjóði til að hindra aðra þegna þjóðfélagsins í að sækjast eftir stólunum sem þeir telja sig eiga. Var það gert með lögum sem takmarka greiðslur einstaklinga og fyrirtækja í kosningasjóði nýrra frambjóðenda og stórauknum greiðslum úr ríkissjóði til starfandi stjórnmálaflokka.

Má líkja þessum aðgerðum þingmanna við mútugreiðslur á bæði borð, sem framferði auðmanna á miðöldum er byggðu rammgerða kastala til að verja óðal sitt. Ekki voru kastalar byggðir til að verja almúgann því eigur þeirra voru utan múranna þótt þeir væru skikkaðir til að berjast.

Forsætisráðherra getur hælt sér af góðri skuldastöðu ríkissjóðs eftir að hafa féflett hinn almenna borgara sem ekki hefur komist að kjötkatlinum sem forsætisráðherrann étur úr.

Auðheyrt var á ráðherranum við flutning ræðunnar að honum var ekki rótt þegar hann lofaði að láta falla af gnægtaborði sínu nokkra brauðmola til handa eldri borgurum í von um að hann lifi af þessar kosningar í ráðherrastólnum og ef til vill eitthvað lengur. Þetta var stórmennska ráðherrans, að bjóða með fölsku kosningaloforði að ellilífeyrisþegum verði heimilt að vinna eftir 70 ára aldur án skerðinga á greiðslum eftirlauna frá Ölmusustofnuninni. Eftirlauna sem launþegar hafa þegar greitt fyrir með greiðslu almannatryggingagjalds í áratugi samkvæmt lögum frá 1946.

Höfundur er fyrrv. skipstjóri.

Réttlæti, ranglæti

MIKIÐ fjölmiðlafár varð fyrir stuttu vegna meints misréttis er börn eiga að hafa orðið fyrir á vistunarheimilum á vegum hins opinbera.

Það misrétti sem getið er um í sambandi við vistunarheimilin er smámunir í sambandi við misbeitingu valds alþingismanna á fórnarlömbum seinni heimsstyrjaldar, 1939–1945.

Á styrjaldarárunum gerðust válegir atburðir þar sem fjöldi manna lét lífið án þess að hafa unnið til saka. Þar á meðal voru fjöldi íslenskra sjómanna sem létust er skip sukku, er þeir voru skipverjar á eða farþegar.

Á fyrstu tveimur árum styrjaldar fórust margir sjómenn og í sárabætur fengu eftirlifandi aðstandendur greiddar bætur (skaðabætur) sem voru vart meira virði en þegar plástur án annarra umbúða er settur á svöðusár. Bætur þessar voru þó það að hjálp var að þeim í fyrstu eftir áfallið.

Svo bar við að ein ung kona sem missti manninn sinn fékk greiddar skaðabæturnar. Þar sem hún var barnlaus og í góðri vinnu taldi hún sig hafa heimild til að ráðstafa þeim fjármunum er hún fékk í bætur án þess að spyrja alþingismenn um leyfi. Keypti hún sér pels og skartaði honum, glæsileg ung kona.

Þetta spurðist út og barst til eyrna alþingismanna sem brugðust ókvæða við bruðli konunnar.

Á þessum tíma; 1941, var tryggingafélag á Íslandi, sem hafði tryggt sum af þeim skipum sem fórust, á heljarþröminni og var komið í greiðsluþrot.

Brugðust þessir guðir eða landsfeður (alþingismenn) illa við allir nema einn, Guðmundur Í. Guðmundsson alþingismaður. Samþykktu alþingismenn að bætur til handa eftirlifendum þeirra er fórust með íslenskum skipum yrðu frystar í ákveðinn árafjölda til þess að bjarga tryggingafélaginu frá gjaldþroti. Var þessi ákvörðun Alþingis um að fresta greiðslum til bjargar tryggingafélaginu skýlaust brot á stjórnarskránni sem var í gildi þá en landið hafði ekki verið slitið að fullu frá Danaveldi.

Þessir 41 af landsfeðrunum voru ekki að hugsa um velferð þeirra sem eftir lifðu (konum og börnum). Þeirra hugsun náði aðeins til þess að bjarga tryggingafélaginu þar sem margir þeirra voru hluthafar.

Afleiðingar þessara gerræðislegu aðgerða af hálfu alþingismanna, þrátt fyrir kröftug mótmæli fulltrúa stéttarfélaga sjómanna og eins þingmanns, voru alvarlegar. Ekki eru upplýsingar fyrir hendi um það að alþingismenn hafi hugað að afleiðingum gerða sinna svo sem hvað varðar uppflosnuð heimili og tap eigna hjá þeim er urðu fyrir áfallinu.

Mörg heimili börðust í bökkum eftir áfall við að missa fyrirvinnuna. Sum heimili flosnuðu upp og börnum komið fyrir og margir gátu ekki haldið í eigur sínar sem voru skuldsettar. Afleiðingarnar voru því miklar og varanlegar fyrir margar fjölskyldur.

Reisn þessara höfðingja náði ekki lengra en að eigin hag. Þeir vörðu eigin eigur á kostnað þeirra sem minna máttu sín.

Vegna verðfalls á peningum frá því að greiða átti skaðabæturnar út og þar til greitt var sjö til átta árum seinna var mikið. Sem dæmi um bætur sem greiddar voru út árið 1949 má geta þess að barn sem missti föður sinn 1941 fékk árið 1949 greiddar rétt rúmar átta hundruð krónur sem bætur. Voru það sem svarar áttunda part af því sem viðkomandi unglingur þénaði fyrir rúmlega tveggja mánaða vinnu á árinu 1949.

Aðeins einn af 42 þingmönnum mótmælti þessari geræðislegu ákvörðun og afskiptasemi þingmanna af velferð annarra þegar eiginhagsmunir þingmanna vógu þyngra en réttur þeirra sem áttu um sárt að binda.

Ámóta eiginhagsmunagæsla átti sér stað þegar þingmenn Þjóðarleikhússins (Alþingis) 63 að tölu samþykktu að svipta stóran hluta þegna íslensks samfélags rétti sínum til grunnlífeyris en tryggðu sjálfum sér rétt til að fá greiddan grunnlífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins með ákvæði í lögum um að greiðslur úr lífeyrissjóðum skerði ekki greiðslur grunnlífeyris en allar aðrar tekjur skerða þennan rétt.

Fáfræði og heimska þessara leikara er ótakmörkuð því með þessu voru þeir að stela af þegnunum lögbundnum lífeyri sem greitt hafði verið iðgjald til í áratugi. Framferði leikaranna sýnir svo að ekki verði um villst að eiginhagsmunir þessara manna ganga framar hagsmunum þjóðarinnar.

Allar lagabreytingar sem snúa að skerðingu á kjörum ráðamanna þjóðarinnar er talið brot á stjórnarskránni en snúi skerðingin að hinum almennu þegnum þjóðfélagsins er það bara lagasetning. Hinir hámenntuðu lagaspekingar (að eigin mati) sem fengnir eru til að gefa álit sitt á hinum ýmsu lagasetningum og njóta góðs af framferði þingmanna þegja þunnu hljóði þegar um er að ræða ákvæði er ekki snerta þeirra hagsmuni.

Væri verðugt verkefni fyrir Íslendinga að krefjast skipunar nefndar til að rannsaka lögbrotið frá 1941–1942 og lögbrotið frá 1993 og sjá hvernig eiginhagsmunir þingmanna ráða gjörðum þeirra á þingi en ekki þjóðarhagur sem þeir eru kjörnir til að sinna.

Höfundur er fyrrv. skipstjóri.

Skrípaleikur skoðanakannana - Dulbúið atvinnuleysi

Um miðja síðustu öld var talsvert um atvinnuleysi og þá stofnað til vinnuframkvæmda af hálfu opinberra aðila sem annars ekki hefði verið sinnt.
Nútíma atvinnuleysi felst í því að mennta fólk í félagsvísindum og skaffa því óarðbæra vinnu. Vinnu sem er leikaraskapur og einskis virði fyrir samfélagið.
Vinna þessi kallast skoðanakannanir. Í þennan leikaraskap velst fólk sem lokið hefur háskólaprófófi í fræðigreinum sem nýtast illa til verðmætasköpunar.
Er þetta fólk sem tekur að sér það sem kallast skoðanakannanir í hlutverkum skottulækna og töframanna fyrri alda. Fólk sem lék sér að fáfróðum almúganum með alls konar leikaraskap og bellibrögðum til þess að sýnast.
Skoðanakannanir á Íslandi felast í því að hringja í nokkur hundruð manneskjur og spyrja vafasamra spurninga og svör fólksins túlkuð eftir skoðunum spyrjenda. Ekki er tekið tillit til þess við útreikninga á niðurstöðum að óheimilt er að hafa símasamband við stóran hluta þjóðarinnar sem vill ekki láta ónaða sig með bulli í ruglukollum. Markleysi skoðanakannana er augljóst eins og niðurstöður kosninga undanfarna áratugi hafa sýnt. Að skjóta sér á bak við það sem spekingarnir kalla skekkjumörk sýnir bullið í þessu. Þessi vísindagrein er inan skekkjumarka og þess vegna er ekkert að marka niðurstöðurnar. Niðurstöðurnar eru eitthvað um það bil og bilið er það breitt að það er ómark.
Skoðanakannanir eru orðnar hjá sumu fólki eins og eiturlyfjaneysla og spilafíkn því það trekkist upp eins og gömlu plötuspilararnir sem voru trekktir upp með handafli. Þessir skoðanakönnunarfíklar eru engu minni sjúkjlingar en eiturlyfjaneytendur og spilafíklar.
Það að hafa gaman af að spila á trúgirni fólks eins og fræðingarnir sem stunda þessi falsvísindi, sem skoðanakannanir eru, eru arftakar hinna fornu seiðkarla sem höfðu gaman af að ná ákveðnu valdi yfir fólki með bullinu í sér.
Hvaðan fjármagn kemur til að stunda þessi falsvísindi hefur ekki verið upplýst og því síður hvaða kostnaður liggur í þessu. Þeir sem greiða fyrir þessi falsvísindi eru engu betur settir en þeir sem færðu loddurum, seiðkerlingum og töframönnum umbun fyrir leiksýningar þeirra.
Sú atvinnustarfsemi sem falin er í skoðanakönnunum er dulbúið atvinnuleysi menntaðs fólks sem ekki vill vinna arðbær stör. Störf sem skapa verðmæti fyrir þjóðarbúið en er ekki afæta í íslensku samfélagi eins og skoðanakannanir eru.
Þeir sem hlusta á fréttir af þessu spádómsrugli sem felst í skoðanakönnunum sveiflast til vegna geðhrifa eins og spilafíkill sem æsist upp við smá tekjur af sinni spilamennsku en fellur í þunglyndi við að hljóta engan ábata í lengri tíma.
Rætt hefur verið um það manna á milli að það ætti að banna skoðanakannanir. Slíkt bann yrði álíka erfitt í framkvæmd og bann við fjárhættuspili og fíkniefnasölu.
Það er broslegt að horfa á og hlusta á viðbrögð flokksforingja stjórnmálaflokkanna við nýjum tölum sem sagðar eru komnar úr skoðanakönnunum. Oft virðast þessir aðilar vera að höndla hinn heilaga sannleika þegar fréttaþulur leitar álits á síðustu tölum sem sagðar eru komnar frá þessum falsvísindum. Minna viðbrögð flokksforingjanna á gamalt máltæki; Litlu verður vöggur feginn.

Kristján Guðmundsson
F.v. skipstjóri.

Höfundur er f.v. skipstjóri.

Skólayfirvöld og forsjárhyggja

ALLUNDARLEG forsjárhyggja er risin upp í framhaldsskólum. Eru stjórnendur skólanna komnir í stöðu þrælapískara gagnvart nemendum þegar þeir hóta þeim (nemendum) falli mæti þeir ekki í skólann og að ekki gagni að tilkynna sig veikan. Dæmi er um slíkan ótta á meðal nemenda að þeir mæta frekar sjúkir í skólann heldur en að hlýða foreldrum sínum og vera heima og losa sig við þau veikindi sem hrjá viðkomandi. Ungur drengur sem var veikur sagðist frekar mæta í skólann og sitja á klósettinu í skólanum heldur en að láta skrá skróp hjá sér. Lýsir þetta ofríkis-stjórnun í framhaldsskólum ef ástandið er orðið í þessa veru. Aðspurður sagði kennari að þetta hefði verið tekið upp vegna þess að sumir nemendur væru oft fjarverandi einn og einn dag. Er þessi framkoma skólameistaranna, því ekki eru þeir skólastjórar nú á dögum, í anda forræðishyggju fasisma á síðustu öld. Það að refsa fjöldanum fyrir syndir sárafárra er lýsing á hugarfóstri einræðisherra fyrri alda.

Forystumenn skólastofnana eiga að vera til fyrirmyndar og bjóða upp á fræðslu sem er áhugaverð og laðar nemendur að en ekki stunda ítroðslu á efni sem fáir hafa áhuga á. Ef námsefnið er skemmtilegt og áhugavert fyrir unglinga mæta þeir í tíma en ef kennsluefnið er þurrt og rotnunarfýla af því er öruggt að sumir kjósa að vera víðsfjarri.

Rétt þykir að spyrja háttvirta skólameistara að því hvað ábyrgð þeirra nær langt. Eru skólameistarar ábyrgir ef nemandi hlýtur skaða af því að mæta sjúkur í skólann eingöngu vegna fasískra hótana af hálfu skólastjórnenda? Á það skal bent að margur hefur farið illa út úr því að fara of snemma út úr húsi eftir veikindi og hlýða ekki ráðum læknis.

Það sem vekur furðu er að ekki er um skólaskyldu að ræða heldur frjálst val nemenda um nám. Þeir nemendur sem vilja læra mæta í skólann. Sumir nemendur eru það skarpgreindir að þeir þurfa ekki að mæta í alla tíma. Þar af leiðandi er það allundarleg framkoma stjórnenda skólanna að refsa nemendum sem ekki skila 100% mætingu. Refsa þeim með því að fella þá þótt nemandinn hafi að öðru leyti staðið sig vel í skólanum og staðist öll próf með sóma. Á það skal bent að margur nemandinn hefur lokið prófi utan skóla, stúdentsprófi, svo og öðrum lokaprófum. Er það allundarleg kennsla að einkunn fyrir mætingu geti ráðið úrslitum um það hvort nemandi nær lágmarkseinkunn til að standast burtfararpróf. Nemandi getur bætt sér upp slaka kunnáttu með 100% mætingu.

Hvert stefnir þessi forsjárhyggja? Er það verðugt verkefni fyrir fræðarana að læra það, að ekki eru allir menn og konur jafnþroskuð á sama aldri. Sumir ná góðum þroska um tíma en staðna síðan á meðan aðrir þroskast hægar en fara síðan fram úr þeim sem þroskuðust hratt í stuttan tíma en stöðnuðu. Er því að ástæðulausu verið að beita þvingunaraðgerðum sem ekki eiga neinn rétt á sér, þvingunaraðgerðum sem miða að því að steypa alla í sama mót einræðisstjórnar.

Mætingarskyldu í framhaldsskólum á að leggja af frekar en að beita slíkri forræðishyggju og refsingum að nemendur sem hafa áhuga á að læra þora ekki að vinna úr sínum veikindum af ótta við refsingar og fall í skólanum. Þess ber að geta að umræddur unglingur sem vildi heldur mæta í skólanum en láta skrá skróp hjá sér varð fyrir því að slá niður sem kallað er. Þegar fenginn var læknir til að vitja sjúklingsins sagði hann eftir skoðun að sjúklingurinn mætti ekki fara út fyrr en hann hefði jafnað sig á þessu bakslagi. Hefði verið betra að vera heima einum eða tveimur dögum lengur og sleppa við að slá niður.

Agi í skólum er nauðsynlegur en ótti ástæðulaus. Nemendur eiga ekki að lifa í stöðugum ótta. Skólareglur eiga að vera einfaldar og það á að vera hægt að fara eftir þeim. Fræðsla í framhaldsskólum er ekki samkvæmt herkvaðningu og ástæðulaust að brjóta nemendur niður eins og gert er við herþjálfun.

Höfundur er fyrrverandi skipstjóri.

Lögfræði og lögleysa

YFIRLÝSING stjórnarflokkanna um að samkomulag hafi náðst um breytingar á stjórnarskrá lýðveldisins vakti upp sérkennilegar yfirlýsingar frá svokölluðum lögspekingum. Hafa þessir lögspekingar, prófessorar, lýst skoðunum sínum á umræddu samkomulagi sem merkingarlausu og til þess fallið að skapa margs konar deilumál innan þjóðfélagsins.

Það sem hefur verið sláandi í þessum yfirlýsingum hinna sérfróðu manna er að þjóð geti ekki verið eigandi í skilningi ákvæðis um eignarétt í stjórnarskránni.

Þá er spurt: Getur ríki verið eigandi að því sem telst eign í skilningi umrædds ákvæðis?

Þarf þá að standa í umræddri grein sem til stendur að bæta við stjórnarskrána að þjóðríkið Ísland sé eigandi að öllum náttúrauðlindum?

Er ákvæðið í stjórnarskránni um friðhelgi eignarréttarins aðeins í gildi fyrir þá sem geta keypt sér sérfræðingaálit lögspekinga með prófessorstitla?

Hvaða rétt hafði íslenska ríkið til að eigna sér 200 sml. efnahagslögsögu?

Hvaða rétt hefur ríkið til að krefjast eignar yfir verðmætum á sjávarbotni fyrir utan 200 sml. efnahagslögsögu?

Eru álitsgerðir lögspekinga með prófessorstitla verslunarvara fyrir auðvaldið í landinu?

Ríkisvaldið á Íslandi hefur undanfarna áratugi tekið sér það vald að skipta sér af náttúruauðlindum. Hefur ríkisstjórn Íslands farið út í það að skipta auðæfum í hafinu sem stjórnin átti ekkert í? Með þeim aðgerðum hindruðu þeir fjölda manna í því að sækja sér lífsviðurværi í hafið.

Því er spurt: Stal ríkisstjórnin auðæfum hafsins og útdeildi á meðal fylgismanna sinna án heimildar eða án þess að hafa rétt yfir þeim auðæfum og svipti þar með pólitíska andstæðinga, er vildu afla sér til matar úr gullkistu sjávarins, lífsviðurværi sínu?

Samkvæmt fullyrðingum lögspekinganna var ekki um eignarrétt ríkisvaldsins að ræða og því ekki um ráðstöfunarrétt þess heldur.

Voru þessar yfirlýsingar lögspekinganna keyptar af útgerðarauðvaldinu?

Svo virðist orðið í samfélaginu sem kennt er við Ísland að lögskýringar séu einnota yfirlýsingar sem aðeins henta þegar hagsmunum ákveðinna aðila innan samfélagsins er ógnað, þ.e. valdastéttinni. Ef málið snertir almúgann og skerðingu á réttindum smælingjanna sem ekki geta borgað spekingunum fyrir álit þeirra þegja þeir þunnu hljóði.

Ekki heyrðist í hinum lögfróðu spekingum þegar stærsta bótalausa eignarnám lýðveldisins fór fram af hálfu ríkisvaldsins. Eignarnám þegar fyrsti lífeyrissjóður landsmanna var hirtur af stjórnvöldum með einu pennastriki. Þeir sem höfðu greitt skilvíslega í áratugi til samfélagsins hið svokallaða Almannatryggingagjald sem var grundvöllurinn að grunnlífeyrisgreiðslum voru sviptir eignarrétti sínum án þess að lögspekingarnir létu frá sér heyra. Af hverju þögðu spekingarnir? Því er fljótsvarað.

Lögspekingarnir njóta góðra eftirlauna og þurfa ekki að vinna sér inn aukaskilding til þess að tóra. Fjöldi þegna lýðveldisins, sem hefur í eftirlaun u.þ.b. 10-15% af eftirlaunum lögspekinganna, þarf að leita sér að tekjum til að ná endum saman en eru þá vegna skerðingarákvæða þjóðnýtingarlaganna sviptir rétti sínum til grunnlífeyris. Lögspekingarnir sem hafa 8 til 10 sinnum hærri eftirlaun þurfa ekki að leita sér að aukabita til að halda lífi en þeir fá greiddan grunnlífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins, ölmusustofnuninni, umyrðalaust.

Af framanskráðu er það ljóst að á Íslandi er ekki lýðræði heldur fjármálaeinræði.

Þeir sem ráða yfir fé landsmanna ráða öllum gjörðum og virða ekki rétt samborgara sinna. Lögspekingar eru keyptir eins og hver önnur verslunarvara. Fjármálamenn sem ráða fjölda lögmanna til að hindra að þeir þurfi að sæta viðurlögum vegna óhæfuverka sinna. Ef í hart fer er lögunum breytt í skyndi til að hindra það að fjármálaveldið verði fyrir skakkaföllum af völdum lögbrota sem framin voru.

Yfirlýsingar prófessoranna eða sérfræðinganna sem hafa tjáð sig um eignarréttarákvæði og stjórnarskrána í sambandi við fyrirhugaða breytingu á stjórnarskránni eru allundarlegar. Virðast sérfræðingarnir vera leiguþý auðvaldsins í landinu og geri allt fyrir peninga en ekki að það sé skynsemi í því sem þeir láta frá sér.

Eignarrétturinn er fyrir þá ríku. Fátæklingarnir geta étið það sem fellur af borðum auðvaldsherranna.

Höfundur er fv. skipstjóri